Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy – decyzja pracodawcy i jej skutki

Zwolnienie pracownika z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia to rozwiązanie przewidziane w Kodeksie pracy, które leży wyłącznie w gestii pracodawcy. Polega ono na odmowie dopuszczenia pracownika do wykonywania obowiązków służbowych, mimo że stosunek pracy nadal trwa.

🧾 Charakter decyzji pracodawcy

• Decyzja o zwolnieniu z obowiązku świadczenia pracy ma charakter jednostronny – nie wymaga zgody pracownika ani szczególnego uzasadnienia.
• Pracodawca może kierować się różnymi przesłankami – od ochrony interesów firmy po względy organizacyjne.
• Jak wskazał Sąd Najwyższy (wyrok z 5 lipca 2022 r., sygn. I PSK 298/21), art. 36² k.p. służy m.in. . zabezpieczeniu przed niepożądanym zachowaniem pracownika w okresie wypowiedzenia.

📌 Kiedy można zastosować zwolnienie?

Zgodnie z art. 36² Kodeksu pracy, pracodawca może zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy na czas wypowiedzenia – w całości lub częściowo.

• Może to nastąpić niezależnie od tego, która strona wypowiedziała umowę.
• Nie ma znaczenia rodzaj umowy ani staż pracy.
• Zwolnienie może być udzielone od razu lub w dowolnym momencie trwania wypowiedzenia.

❗ W przypadku zignorowania decyzji pracodawcy i kontynuowania pracy, pracownik może narazić się na rozwiązanie umowy w trybie natychmiastowym (wyrok SN z 17 maja 2017 r., sygn. III PK 101/16).

💰 Wynagrodzenie za okres zwolnienia

Pracownik zachowuje pełne prawo do wynagrodzenia za czas zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy.

• Wynagrodzenie ustala się według zasad obowiązujących przy obliczaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy.
• Podstawę stanowią przepisy rozporządzenia MPiPS z 1996 r. oraz z 1997 r. dotyczące ustalania i wypłaty wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy.

📄 Zwolnienie a świadectwo pracy

W świadectwie pracy nie uwzględnia się informacji o zwolnieniu z obowiązku świadczenia pracy – nie wpływa ono na uprawnienia pracownicze u kolejnego pracodawcy.

• Świadectwo powinno zawierać m.in. . dane o okresie zatrudnienia, stanowiskach, trybie rozwiązania umowy, zajęciu wynagrodzenia, kwalifikacjach i składnikach wynagrodzenia (na żądanie pracownika).
• Podstawą jest rozporządzenie MRPiPS z 30 grudnia 2016 r.

🔄 Odwołanie zwolnienia przez pracodawcę

Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy nie jest decyzją ostateczną.

• Pracodawca może w dowolnym momencie okresu wypowiedzenia zobowiązać pracownika do powrotu do pracy – bez konieczności uzyskania jego zgody.
• Może również udzielić urlopu wypoczynkowego.

Sąd Najwyższy (wyrok z 19 marca 2019 r., sygn. III PK 96/18) potwierdził, że zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy nie jest czynnością prawną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, lecz elementem uprawnień kierowniczych pracodawcy.